Upamiętnienie 80-lecia uratowania przez Szwedzki Czerwony Krzyż prawie 15 000 Polaków więzionych w niemieckich obozach koncentracyjnych w Akcji Białych Autobusów pod koniec II wojny światowej
Projekt realizował Polski Komitet Pomocy w Szwecji w dniach od 7 do 13 września br., przy współpracy z Szkołą Polską im. Katarzyny Jagiellonki w przy Ambasadzie RP w Sztokholmie i organizacji polonijnych, zrzeszonych w Kongresie Polaków w Szwecji – organizacji w Sztokholmie, Göteborgu, Lund, Helsingborgu i Malmö. Realizacja projektu była możliwa dzięki dofinansowaniu ze środków Budżetu Państwa, przydzielonych Komitetowi przez Senat RP poprzez Fundację Pomoc Polakom na Wschodzie, o czym informowano słuchaczy na wstępie wszystkich prelekcji.
Osiemdziesiąta rocznica akcji ”Białych Autobusów”- Szwedzkiego Czerwonego Krzyża, ratowania w 1945 r. osób więzionych w niemieckich obozach koncentracyjnych, w tym ok. 15 tys. obywateli z Polski Zapraszamy na prelekcję, którą wygłosi Elżbieta Grot, kustosz Muzeum KL Stutthof. Spotkanie odbędzie się w Sztokholmie, w niedzielę 7 września 2025 r. w lokalu Ośrodka Polskich Organizacji Niepodległościowych, Östermalmsgatan 75, /T. Stadion/ Początek o godz. 15:00
W programie prelekcja multimedialna, projekcja filmu dokumentalnego i prezentacja broszury. Zapraszamy!
Z okazji 75 rocznicy Akcji Szwedzkiego Czerwonego Krzyża udostępniamy wystawę „Przywróceni życiu i godności ludzkiej. Akcja hrabiego Folke Bernadotte, wiceprezesa Szwedzkiego Czerwonego Krzyża, ratowania więźniów niemieckich obozów koncentracyjnych w 1945 roku”, w celu podkreślenia jej znaczenia humanitarnego, odwagi i determinacji, z jaką Szwedzi w ostatnich miesiącach II wojny światowej przystąpili do jej organizowania.
Akcją ratowania z początku objęto więźniów skandynawskich, a następnie innych narodowości, w tym więźniarki z KL Ravensbrück. Ogromny wysiłek organizacyjny podjęty przez Szwedzki Czerwony Krzyż przy wsparciu rządu szwedzkiego, organizacji wojskowych i społecznych, lekarzy, pielęgniarek i wolontariuszy przyczynił się do ocalenia większości przywiezionych do Szwecji w 1945 r. więźniów skandynawskich, polskich i innych narodowości z Europy i ówczesnego ZSSR oraz Żydów.
Bez względu na powody polityczne, podjęta akcja ratowania ofiar niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych, miała ogromne znaczenie w przywróceniu tych ludzi do normalnego życia.
Nie wszystkich można było ocalić od śmierci. Jednak skrajnie wycieńczeni i chorzy więźniowie umierali w cywilizowanych warunkach otoczeni medyczną opieką i byli z godnością chowani na szwedzkiej ziemi, a nie paleni na stosach całopalnych lub w piecach krematoryjnych lub nadzy wyrzucani za burty barek do morza podczas ewakuacji części więźniów z KL Stutthof. Ci, którzy byli leczeni w szpitalach i sanatoriach, wyzdrowieli i powrócili do normalnego życia w latach powojennych, zachowali w swoich sercach dozgonną wdzięczność dla narodu szwedzkiego za udzieloną im pomoc.
„To ogromne w znaczeniu dzieło Szwedów niewymierne jest w jakichkolwiek kalkulacjach czy proporcjach, bo mieściło się tylko w pojęciu prostej i bezinteresownej dobroci ludzkiej” – tak napisał w swoich wspomnieniach Zbigniew Raczkiewicz, więzień polityczny KL Stutthof numer 17 787.
Elżbieta Grot, historyk, autorka scenariusza wystawy
Polski Komitet Pomocy w Szwecji i Rada Uchodźstwa Polskiego, zapraszają na spotkanie poświęcone historycznym wydarzeniom sprzed 70 laty, kiedy to w akcji ratunkowej Szwedzkiego Czerwonego Krzyża przybyły do Szwecji transporty Ofiar z niemieckich obozów koncentracyjnych, w tym prawie 14 tysięcy naszych Rodaków.
Spotkanie odbędzie się w sobotę 19 września o godz. 15:00 w Ośrodku Polskich Organizacji Niepodległościowych w Sztokholmie, przy ul. Östermalmsgatan 75, (metro Stadion).
Prelekcję wygłosi p. Elżbieta Grot, kustosz Muzeum K L Stutthof. Przewidziana jest wystawa i projekcja filmu dokumentalnego.
W imieniu Zarządu Polskiego Komitetu Pomocy w Szwecji – Jan Andrzejewski
