100. ROCZNICA ROZPOCZĘCIA III POWSTANIA ŚLĄSKIEGO

III powstanie śląskie wybuchło 3 maja 1921 r., po udanej akcji dywersyjnej „Mosty”. Wojciech Korfanty, który ogłosił się jego dyktatorem, zakładał, że będzie to krótkotrwały zryw, prowadzący do zajęcia obszaru, wobec którego Polska rościła sobie prawo w związku z wynikami plebiscytu. Początkowo strona polska odniosła szybkie i znaczące sukcesy, wynikające z zaskoczenia nieprzygotowanego przeciwnika. Niemcy przystąpili do kontrofensywy dopiero 21 maja. Przeciw powstańcom wyruszyły niemieckie jednostki bojowe Selbstschutz Oberschlesiens (Samoobrona Górnego Śląska) pod wodzą gen. Karla Hoefera. 

W odróżnieniu od dwóch pierwszych zrywów, w walkach III powstania wzięło udział regularne wojsko powstańcze, podzielone na trzy grupy operacyjne: „Północ”, „Wschód” (z której wydzielono później Grupę „Środek”) oraz „Południe”. W różnych etapach walk było to od 35 do 60 tys. żołnierzy. Dzięki dostawom z Polski, dysponowali oni znaczną liczbą broni strzeleckiej, artylerią, pociągami i samochodami pancernymi.

Pod naciskiem Międzysojuszniczej Komisji Rządzącej i Plebiscytowej na Górnym Śląsku, 25 czerwca doszło do rozejmu. Obie strony zobowiązały się do wycofania swoich oddziałów. Choć pomiędzy aliantami wciąż panował brak zgody co do podziału spornego terenu, to jednak powstanie przyczyniło się do korzystniejszego dla Polski wytyczenia granicy niż początkowo planowano. Ostatecznie o podziale Górnego Śląska zdecydowała Liga Narodów. 20 października 1921 r. Rada Ambasadorów (złożona z paryskich ambasadorów pięciu zwycięskich mocarstw) zaaprobowała przyznanie Polsce 29% spornego obszaru w części wschodniej regionu, na którym jednak znajdowała się większość przemysłu górnośląskiego.

Foto 1. Kompania Boroszowska, walcząca w III Powstaniu Śląskim w składzie Grupy Północ-Podgrupy „Butrym” w okolicach Olesna Śl. Wśród Powstańców tej Kompanii było dużo ochotników z Wielkopolski. Zdjęcie zrobiono w lipcu 1921 r w czasie stacjonowania Kompanii na terenie szkoły w Glinicy k. LublińcaFoto 1. Kompania Boroszowska, walcząca w III Powstaniu Śląskim w składzie Grupy Północ-Podgrup
Foto 2. Pluton powstańczy Marcina Poprawy wchodzący w skład Kompanii Boroszowskiej na terenie Szkoły w Glinicy. Dowódca plutonu Marcin Poprawa (z pistoletem w dłoni) był ochotnikiem z Ostrowa Wlkp..
Zdjęcia z Archiwum Państwowego w Opolu, sygnatura 45/2926/343

Zdjęcia z Archiwum Państwowego w Opolu, sygnatura 45/2926/343

Zachęcamy do zapoznania się z wystawą pt. Śląsk – droga do Niepodległości, przygotowaną przez Muzeum Powstań Śląskich w Świętochłowicach i do obejrzenia materiałów przygotowanych na stronie internetowej Muzeum, a zwłaszcza filmów dokumentalnych:

https://www.muzeumpowstanslaskich.pl/pl/edukacja/filmowa-encyklopedia-powstan-slaskich

Share