grudzień 2005

Słowo Kongresu

MODA NA POLSKOŚĆ

Pod takim tytułem Kongres Polaków w Szwecji opracował tezy do projektu pracy wśród młodego pokolenia Polaków poza Polską. Dokument ten proponuje nowe podejście do tematu promocji polskości wśród młodzieży polskiego pochodzenia zamieszkałej poza granicami kraju.

W chwili obecnej, promując polskość, ukazujemy ją najczęściej jako alternatywę. Młodzi ludzie nie chcą być inni od rówieśników. Dla nich inny oznacza najczęściej gorszy. Oni chcą być tacy sami, by być akceptowani. Tacy sami, albo nawet lepsi. Dotyczy to zarówno kręgu przyjaciół i znajomych na dziś, jak też myślenia o przyszłości - pracy, miejscu w społeczeństwie kraju, w którym mieszkają. Odchodzenie od polskości jest więc dziś instynktowną często formą samoobrony.

Polskość ma szanse na przetrwanie w następnych generacjach jedynie, gdy będzie pojmowana jako ubogacenie tego wszystkiego, co młody człowiek posiada na równi ze swymi rówieśnikami. Powinna być rozumiana jako coś dodatkowego, coś ponad przeciętność, coś - w pewnych okolicznościach - nawet nobilitującego. Należy więc stworzyć wśród młodzieży mieszkającej poza krajem “MODĘ NA POLSKOŚĆ” i to nie tylko bazowaną na ewentualnych doraźnych korzyściach materialnych, ale rozumianą jako szansa na przyszłość. Szansą jest dwujęzyczność - należy więc znać język polski. Szansą jest znajomość kultury i tradycji także polskiej - trzeba więc je poznawać i kultywować. Należy wspomagać rozwój typowy dla kraju zamieszkania - naukę, kulturę, język - ale dodawać do tego, jako wartości ponadprzeciętne - kulturę, zwyczaje, wiedzę historyczną i język polski. Efekt ten sam, co dotychczas zakładany, ale pewniejszy do osiągnięcia, bo umotywowany i to w kategoriach zrozumiałych dla młodych ludzi. Młodzież jednak potrzebuje szybkich efektów i możliwość takich należy właśnie stworzyć.

Program “Moda na polskość” nie polega na sztywnych założeniach, które należy zrealizować. Jest on raczej kierunkiem, gdzie dyskretna stymulacja wywoła w młodzieży reakcję łańcuchową. Tylko młodzież może być autorem i pomysłodawcą swoich działań. Można im jedynie stworzyć warunki do realizacji własnych pomysłów - warunki odpowiadające czasom obecnym, a więc dla nich atrakcyjne. Powinno to wszystko oczywiście być moderowane, ale na tyle jedynie, aby nie zatracić głównych celów.

Elementem wiążącym i pointującym zarazem byłoby hasło:

“Be more! ... be polish … too!” (bądż czymś więcej! ... bądź Polakiem...także!)

Dzięki pomocy Senatu RP oraz Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie, ale także przy zaangażowaniu środków Kongresu Polaków w Szwecji projekt „Moda na Polskość” wystartował wreszcie pierwszym, pilotażowym spotkaniem młodzieży w Srebrnej Górze w Polsce na przełomie września i października bieżącego roku. Wzięli w niej udział młodzi ludzie ze Szwecji, Finlandii i Estonii.

Spotkanie w pełni potwierdziło, że założenia nowej koncepcji propagowania i kultywowania polskości wśród młodego pokolenia dają wymierne efekty. Grupa nie miała problemów z integracją, a porównywalny poziom opanowania języka polskiego nieoczekiwanie stworzył nowy wspólny obszar do rozmów, dyskusji – nawet podświadomego współzawodnictwa. Dodatkowym bodźcem był bogaty program obejmujący zarówno elementy dydaktyczne (wycieczki, zwiedzania), jak i tradycyjnie atrakcyjne dla młodzieży aktywności sportowe. Przeprowadzone w charakterze dużej swobody dla uczestników spotkanie wyzwoliło w młodzieży szczerość w kontaktach, poczucie przynależności do tej samej grupy i kreatywność.

Najważniejszym efektem tego niemal dwutygodniowego spotkania w naszej ocenie jest chęć do dalszego wspólnego działania. Powstały pierwsze projekty, być może jeszcze niecałkiem dopracowane, ale dające wiele możliwości na przyszłość.

Opracowywany jest obecnie plan serii dalszych spotkań tego typu. Obejmie on młodzież z większej ilości krajów, a spotkania będą miały charakter warsztatowy.